التطور التاريخي للكمارك في بلاد فارس

1- رسول جعفريان، تاريخ المؤسسات الإدارية في بلاد فارس، دار علم للنشر، طهران، 2006 .

2- صلاح الدين حسين خضير , ضريبة عشور التجارة ، واراء العلماء في احكامها ومقاديرها, مجلة سر من رأى , مج6, العدد20, 2010.

3- عباس إقبال، تاريخ بلاد فارس الحديث، تحقيق : محمد علاء الدين منصور، دار الثقافة للنشر والتوزيع، القاهرة، 1989 ، ج1.

4- محمد سعيد ، الضرائب غير المباشرة – التشريع الكمركي ، ط2 ، مطابع دار الكتاب العربي، مصر ، 1954.

5- يعقوب سركيس، مباحث عراقية، دار التجارة والطباعة المحدودة، بغداد ، 1955.

6- يوسف رزق الله غنيمة ، تجارة العراق قديما وحديثا ، مطبعة العراق ، بغداد ، 1922.

ثانيا : المصادر الفارسية :

1- احمد سیف، اقتصاد ایران در قرن نوزدهم، نشر چشمه، تهران، ۱۳۷۳.

2- ارنست اورسل، داستان سفر، ترجمه علی اصغر سعیدی، انتشارات ظفر، تهران، ۱۳۳۵.

3- آقای تقی نصر، برخورد ایران با استعمارگران از آغاز عصر قاجار تا استقرار سلطنت مشروطه، تهران، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، تهران، بدون تاریخ.

4- جمال زاده، محمدعلی شیجان، وضعیت اقتصادی ایران، تهران: نشر دار سخن، 1384.

5- جمعی از نویسندگان، تاریخ گمرک ایران، انتشارات هامان، تهران، ۱۳۵۴.

6- جورج کرزن، ایران و مسئله ایران، جلد 1، علمی و فرهنگی، تهران، 1373.

7- حبیب الله، خلیج فارس در عصر قاجار، دانشگاه خلیج فارس بوشهر، 1388.

8- حسن بستانی راد، صرافی‌ها و ضرابخانه‌ها در دوران سامانیان، پژوهشنامه خراسان بزرگ، مجله دانشگاه بین‌المللی امام رضا، شماره ۲، ۱۳۹۰.

9- حسن پیرنیا، ایران باستان به همراه تاریخ مفصل ایران باستان، جلد ۲، انتشارات دنیای کتاب، تهران، ۱۳۶۲.

10- خلاصه حساب‌های اداره گمرک مرجع ملی ایران برای دوره از ۱/۱۴ ژانویه تا ۱/۱۴ ژوئیه ۱۹۱۵.

11- خلاصه حساب‌های اداره گمرک مرجع ملی ایران مورخ ۸ سپتامبر ۱۹۱۵، مطابق با ۲۴ شوال ۱۳۳۳ هجری قمری.

12- خلاصه حساب‌های اداره گمرک مرجع ملی ایران مورخ ۹/۱۱ اوت ۱۹۱۵، مطابق با ۲۹ رمضان ۱۳۳۳ هجری قمری.

13- رسول جعفریان، تاریخ سیاسی قاجار، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، ۱۳۷۳.

14- رومن گیرشمن، ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه محمد معین، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، ۱۳۶۴.

15- عبدالله مستوفی، زندگینامه من: تاریخ اجتماعی و اداری سلسله قاجار، دار ظفر، تهران، ۱۳۷۱.

16- علی رشیدی، توسعه و مدیریت اقتصادی، جلد ۲، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۸، شماره‌های ۱۳۹ و ۱۴۰.

17- فريدون آدمية، اندیشه‌های میرزا فتحعلي آخوندزاده، انتشارات خوارزمی، تهران، ۱۹۷۰.

18- فریدون آدمیه، اندیشه اصلاحات در ایران، اندیشه آزادی نهست، تهران، بدون تاریخ انتشار.

19- گروهی از نویسندگان، تاریخ آداب و رسوم ایران، دارالکتب العلمی، تهران، ۱۳۷۹ش.

20- ماد کسروی، تاریخ مشروطیت ایران، مؤسسه انتشارات امیر کبیر، تهران، 1354.

21- مجید حسن، راهنمای تاریخ ایران، انتشارات دهخدا، تهران، ۱۳۵۲.

22- مورگان شوستر، اختناق در ایران، ترجمه ابوالحسن موسوی شوشتری، انتشارات صفی علی شاه، تهران، ۱۳۷۶.

23- میرزا محمد ناظم الاسلام کرمانی، تاریخ بیداری ایرانیان، انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۶۳.

24- هادی عبدالله، گمرک، تجارتخانه عالی تهران، تهران، ۱۳۳۹.

25- هنریک بروگ، سفری به دربار قرآن ۱۸۵۹-۱۸۶۱، جلد ۲، ترجمه مهندس کوردبک، انتشارات اطلاعات، تهران، ۱۳۶۸.

26- ویل دورانت، تاریخ تمدن - مشرق زمین - گهواره تمدن، جلد ۱، ترجمه احمد آرام، انتشارات آموزش انقلاب اسلامی، تهران، ۱۳۷۲.

27- یکتایی مجید، تاریخ امور مالی ایران، انتشارات هاخدا، تهران، ۱۳۵۲.

28- یوجین ایوین، ایران امروز، ترجمه علی اصغر سعیدی، تهران، 1335.

ثالثا : الرسائل والاطاريح الجامعية :

۱- علي خضير عباس المشايخي ، بلاد فارس في عهد ناصر الدين شاه ١٨٤٨ - ١٨٩٦، رسالة ماجستير غير منشورة ، كلية الآداب ، جامعة بغداد ، ۱۹۷۸.

2- لازم لفته ذياب المالكي ، بلاد فارس في عهد مظفر الدين شاه ١٨٩٦ - ۱۹۰٦ ، أطروحة دكتوراه غير منشورة ، كلية الآداب ، جامعة البصرة ، ۱۹۹۷.

رابعا : المصادر الاجنبية :

1–Willem Fleur, Belgian Customs Administration, Henri Verlag, Berlin, 2000.

2-Morgan Schuster, The Strangulation of Persia, New York: Country Co., n.d.

3-Ervand Abrahamian, Iran Between Two Revolutions. Washington

: House of Historical Studies, 1982.